جای خالی اخلاق در تعالیم دینی در افغانستان
اخلاق و تربیت اخلاقی انسانها در ادیان مختلف اهمیت زیادی دارد و میتوان گفت: که هدف و نقطه مشترک همه ادیان تزکیه و تربیت اخلاقی انسان است و تعالی انسان در گرو رشد اخلاقی اوست. پیامبر بزرگ اسلام حضرت محمد مصطفی(ص) تنها هدف بعثتش را به کمال رساندن مکارم اخلاقی انسان بیان میدارد و میفرماید: إنما بُعثتُ لاُ تَمِمَ مکارم الأخلاق . یعنی من مبعوث شده ام که مکارم اخلاقی انسان را به کمال برسانم. و مهم ترین ویژگی پیامبر اکرم(ص) نیز در اخلاق نیک حضرتش بود که خداوند خطاب به وی میفرماید: إنکَ لَعلی خُلق عظیم . و در حقيقت تو به خلقى نیکو وعظيم آراستهای! و در آیۀ دیگر میفرماید: فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک . یعنی به سبب رحمت خداست كه تو با آنها اينچنين خوشخوى و مهربان هستى! اگر تندخو و سخت دل مىبودى مردم از گرد تو پراكنده مىشدند. همچنین پیامبر گرامی اسلام با فضیلت ترین فرد از مسلمان هارا از لحاظ ایمان، نه داناترین و نه پارسا ترین بلکه خوش اخلاق ترین آنها میداند و میفرماید: أَفْضَلُكُمْ إِيمَاناً أَحْسَنُكُمْ أَخْلَاقا ً. همچنین پیامبر اسلام(ص) محبوب ترین انسان نزد خداوند را با اخلاق ترین آنها معرفی میکند و میفرماید: َ أَحَبُّكُمْ إِلَى اللَّهِ أَحْسَنُكُمْ أَخْلَاقا . اخلاق و ارزشهای اخلاقی در اسلام چنان جایگاهی دارد که حتی میتوان مدعی شد که تمایز و تفاوت انسان با حیوانات نه در عقل که در اخلاق و کرامت انسانی است و اگر انسان به اصول و ارزشهای اخلاقی پایبند نباشد به مراتب خطرناکتر، وحشتناکتر و درنده خوتر از حیوانات میباشد چنانکه متأسفانه امروزه ما شاهد خشونتهای بیرحمانه به نام دین در افغانستان و سایرکشورهای اسلامی هستیم. ریشه همه این خشونتها، قساوتها و درنده خوییها در عدم پایبندی به اخلاق و ارزشهای اخلاقی است. از این رو ضرورت ایجاب میکند که علاوه بر تدریس و تعلیم عقاید و احکام در کتب درسی به مباحث اخلاقی نیز پرداخته شده و آموزههای اخلاقی در کتب دینی مکاتب(مدارس) کشورهای اسلامی بویژه افغانستان که خسارت و رنجهای زیادی از خشونت و بیرحمی گروهای تروریستی دیده است و یکی از قربانیان خشونتهای فرقهای است گنجانده شود.
خوشبختانه آموزش قرآن، احکام و عقاید به تناسب سن و فهم دانش آموزان از کلاس اول ابتدایی شروع و تا کلاس 12تدریس میگردد اما موضوع اخلاق با این همه اهمیت حیاتی و نقش آن در کاهش خشونت و ترویج اعتدال گرایی و دوری از افراط گرایی مورد غفلت قرار گرفته و جای آن در کتب درسی خالی است در حالیکه در دین اسلام تزکیه و تربیت اخلاقی مهم تر از فراگیری دانش است و در واقع تعلیم بدون تربیت ارزش چندانی ندارد قرآن کریم میفرماید: هُوَ الَّذِى بَعَثَ فىِ الْأُمِّيِّنَ رَسُولًا مِّنهُْمْ يَتْلُواْ عَلَيهِْمْ ءَايَاتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَ الحِْكْمَةَ وَ إِن كاَنُواْ مِن قَبْلُ لَفِى ضَلَالٍ مُّبِين . اوست خدايى كه ميان مردمى بىسواد پيامبرى از خودشان مبعوث داشت تا آياتش را بر آنها بخواند و آنها را از زشتیها و پلیدیها پاكيزه سازد و كتاب و حكمتشان بياموزد. اگر چه پيش از آن در گمراهى آشكار بودند. پرخاشگری و خشنونت های جاری چه در فضایی حقیقی و چه در فضای مجازی از محاورات و بگو مگوهای کوچه و بازار و میان خانوادگی گرفته تا سطوح بالای سیاسی و فضای شبکه های مجازی و رسانهای در مطبوعات و اینترنت گسترده است. فقط اگر به کامنتهای که در ذیل مطالب در فیسبوک، سایتها و وبلاگها نظر بیفکنیم متوجه میشویم که ما با چه ناهنجاریهای فاجعه باری مواجه هستیم و جامعه ما از نظر اخلاقی در چه سطح هشدار دهندهای قرار دارد. از این رو انتظار میرود مسئولین وزارت معارف و بخش شورای علمی و تألیف کتابهای درسی این نقیصه بزرگ را برطرف نموده و فصلی را در کتابهای دینی به آموزش اصول اخلاقی اختصاص دهند.
خوشبختانه آموزش قرآن، احکام و عقاید به تناسب سن و فهم دانش آموزان از کلاس اول ابتدایی شروع و تا کلاس 12تدریس میگردد اما موضوع اخلاق با این همه اهمیت حیاتی و نقش آن در کاهش خشونت و ترویج اعتدال گرایی و دوری از افراط گرایی مورد غفلت قرار گرفته و جای آن در کتب درسی خالی است در حالیکه در دین اسلام تزکیه و تربیت اخلاقی مهم تر از فراگیری دانش است و در واقع تعلیم بدون تربیت ارزش چندانی ندارد قرآن کریم میفرماید: هُوَ الَّذِى بَعَثَ فىِ الْأُمِّيِّنَ رَسُولًا مِّنهُْمْ يَتْلُواْ عَلَيهِْمْ ءَايَاتِهِ وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَ الحِْكْمَةَ وَ إِن كاَنُواْ مِن قَبْلُ لَفِى ضَلَالٍ مُّبِين . اوست خدايى كه ميان مردمى بىسواد پيامبرى از خودشان مبعوث داشت تا آياتش را بر آنها بخواند و آنها را از زشتیها و پلیدیها پاكيزه سازد و كتاب و حكمتشان بياموزد. اگر چه پيش از آن در گمراهى آشكار بودند. پرخاشگری و خشنونت های جاری چه در فضایی حقیقی و چه در فضای مجازی از محاورات و بگو مگوهای کوچه و بازار و میان خانوادگی گرفته تا سطوح بالای سیاسی و فضای شبکه های مجازی و رسانهای در مطبوعات و اینترنت گسترده است. فقط اگر به کامنتهای که در ذیل مطالب در فیسبوک، سایتها و وبلاگها نظر بیفکنیم متوجه میشویم که ما با چه ناهنجاریهای فاجعه باری مواجه هستیم و جامعه ما از نظر اخلاقی در چه سطح هشدار دهندهای قرار دارد. از این رو انتظار میرود مسئولین وزارت معارف و بخش شورای علمی و تألیف کتابهای درسی این نقیصه بزرگ را برطرف نموده و فصلی را در کتابهای دینی به آموزش اصول اخلاقی اختصاص دهند.
+ نوشته شده در سه شنبه ۱۳۹۴/۱۱/۲۰ ساعت 14:43 توسط سيد ميرزاحسين احساني غزنوی
|
اين پايگاه به همه هموطنان شريف و ارجمندم تعلق دارد و در جهت ارتقاي سطح معلومات ديني، سياسي و اجتماعي هموطنان و بحث و تبادل نظر در موضوعات مختلف و مسائل جاري كشور و تقويت وحدت ملي ايجاد گرديده است. و براي بهتر شدن به راهنمايي ها، پيشنهادها و انتقادات سازنده شما نياز دارد. لذا خواهشمندم نظرات مفيد خويش را در باره مطالب موجود بيان نماييد. از نوشتن نظرهایی كه خارج از نزاكت و آداب اسلامي باشد و به اختلافات قومي، زباني،مذهبي