پایگاه دینی،سياسي و اجتماعي آريانا

سوال اول:چه عواملی موجب شکل گیری کودتای 7 ثور 57 شد؟

ج: به نظر بنده سه عامل در شکل گیری کودتای 7ثور مؤثر بود. دو عامل خارجی و یک عامل داخلی.

عوامل خارجی

الف: روحیه امپریالیستی و توسعه طلبانه روسها، روسها حتی قبل از به قدرت رسیدن کمونیستها در روسیه و تشکیل اتحاد جماهیر شوروی به فکر تصرف کشورهای آسیای میانه و افغانستان و رسیدن به هند و آبهای گرم خلیج فارس بودند. این روئیایی بود که پتر کبیر تزار روس در سر می‌پروراند و در وصیتنامه اش به آن اشاره کرده بود و جانشینان وی به فکر عملی کردن این وصیتنامه و تحقق روئیای امپریالیستی تزار روس بود چنانکه کشورهای قفقاز و آسیای میانه به اشغال روسها در آمدند و حتی کمونیستها نیز پس از به قدرت رسیدن در روسیه این سیاست امپریالیستی را تداوم بخشیدند.

ب: مسایل ایدئولوژیک و ترویج افکار کمونیستی در مقابل تفکر کاپیتالیستی؛ پس از اتمام جنگ جهانی دوم و تقسیم جهان به دو اردوگاه شرق و غرب در قالب پیمانهای ناتو و ورشو و اوج گیری جنگ سرد، دولت کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی تلاش می نمود که افکار کمونیستی را در دنیا بویژه کشورهای آسیایی ترویج نموده و احزاب طرفدار خود را به قدرت برسانند. در افغانستان نیز متأسفانه بسیاری از تحصیل کردگان و دانشگاهیان که از ظلم و فساد حکومت به تنگ آمده بودند تحت تأثیر شعارهای فریبنده سوسیالیستی قرار گرفته و راه نجات کشور را در برقراری حکومت کمونیستی در افغانستان می‌پنداشتند.

عامل داخلی

فرسودگی و ناکارآمدی حکومت فقر و عقب ماندگی جامعه افغانستان را می‌توان به عنوان عامل داخلی شکل گیری کودتای 7ثور بیان کرد. آن عده از تحصیل کردگان که راه ترقی و پیشرفت افغانستان را در مکتب کمونیسم جستجو می‌کردند با تلاش بسیار در پی نفوذ در نیروهای مسلح و نهادهای دولتی و دانشگاهی بودند و توانستند بسیاری از افسران جوان ارتش را با خود همراه سازند و راه رسیدن به قدرت را برای خود هموار نمایند. حتی می‌توان ادعا نمود که کودتای 26 سرطان 1352 سردار محمد داود زمینه ساز کودتای 7 ثور و سرنگونی حکومت وی به دست کمونیست ها بود. زیرا داودخان که به کمک کمونیستها به قدرت رسیده بود و خود را مدیون کمونیستها می‌دانست فعالیت احزاب کمونیستی خلق و پرچم را در میان ارتش آزاد گذاشت و آنها هم با استفاده از این فرصت جنرالهای بلند رتبه ارتش را جذب نمودند و راه را برای کودتا هموار نمودند. در اواخر زمامداری داود خان که وی تمایلات غرب گرایانه پیدا نمود و روابط خود با متحدان امریکا در منطقه را بهبود بخشید و به امریکا سفر نمود اتحاد جماهیر شوروی از این اقدام داود خان خشمگین شدند و در فکر براندازی وی برآمدند. احزاب خلق و پرچم هم که احساس  خطر می‌کردند با راه ندازی تظاهرات و اغتشاشات ضد حکومتی به بهانه قتل محمد اکبر خیبر یکی از رهبران خود به دنبال تضعیف حکومت بودند. داود خان هم که از قدرت گیری کمونیستها بیمناک شده بود به دستگیری رهبران احزاب خلق و پرچم مبادرت ورزید. این جابود که حفیظ الله امین شبی قبل از دستگیری خود به جنرالان خلقی ارتش، دستور کودتا را صادر نمود و جنرال عبدالقادر فرمانده نیروی هوایی با زیرکی تمام نقشه کودتا را به اجرا گذاشت و به حکومت سردارمحمد داود پایان بخشید.

سوال دوم: تبعات و پیامدهای بین المللی 7 ثور چه بوده است؟

ج: پیامدهای بین المللی کودتای ثور برای ملت افغانستان بسیار تلخ و ناگوار بود. زیرا این کودتا زمینه‌ای اشغال نظامی افغانستان توسط ارتش سرخ اتحاد جماهیر شوروی را فراهم آورد و افغانستان را به میدان جنگ سرد میان قدرتهای شرق و غرب مبدل ساخت که حاصل آن هم ویرانی کشور و شهادت بیش از یک ملیون نفر و آوارگی ملیونها شهروند افغانستان بود که تاکنون ادامه دارد.

سوال سوم:  مردم افغانستان در قبال کودتای هفت ثور چه واکنشی را از خود نشان دادند؟

ج: کودتا چیان سرمست از باده قدرت ظرفیت حکومت نداشتند. آنها که ابتدا شعارهای برادری برابری و مساوات سر می‌دادند به محض تحکیم پایه های قدرت خود به دستگیری، زندان و اعدام مخالفین خود روی آوردند و هر کسی را که مظنون با مخالفت با حکومت می‌دانستند دستگیر زندانی و اعدام می‌نمودند در مدت کوتاهی زندان‎‌های مخوف پلچرخی و... از مخالفین پرشدند. آنها حتی همکاران و هم فکران خود را نیز تصفیه می‌نمودند. و از طرفی هم با دستپاچگی و ناپختگی تمام به صدور فرامین حکومتی می‌پرداختند که ظرف مدت بسیار کوتاه 8 فرمان حکومتی صادر نمودند و مردم مسلمان افغانستان به نیات شوم و اهداف پلید آنها پی بردند و به رهبری علمای دینی دست به جهاد مسلحانه بر ضد حکومت زدند و در مدت کوتاهی قیامهای ضد حکومتی سراسر کشور را فراگرفت.

سوال چهارم:چه عواملی موجب سقوط دولت کمونیستی در کابل گردید؟ از نظر عوامل بین المللی و عوامل داخلی.

ج: عوامل متعددی در سقوط حکومت کمونیستی دخیل بود.

عوامل داخلی

الف: جامعه افغانستان یک جامعه اسلامی سنتی بود و مردم اصلا تحمل افکار الحادی و حکومت کمونیستی را نداشتند لذا علیه حکومت قیام کردند.

ب: دستپاچگی و سراسیمگی کودتاچیان در صدور واجرای فرامین حکومتی و بد رفتاری با مردم و مخالفین باعث شد که مردم به تنگ بیاید و ناگزیر به قیام شود.

ج: اختلافات شدید درونی حکومت و کمونیستها نیز موجب تضعیف پایه های قدرت آنها شد. اختلاف میان جناح‌های خلق و پرچم و اختلاف میان خود پرچمی‌ها یعنی طرفداران داکتر نجیب و ببرک کارمل حکومت را ضعیف ساخت و زمینه سقوط آنهارا فراهم آورد.

عامل خارجی

الف: به قدرت رسیدن کمونیستها و به تعقیب آن اشغال نظامی افغانستان توسط نیروهای مسلح اتحاد جماهیر شوروی برای جامعه جهانی بویژه بلوک غرب و کشورهای اسلامی قابل پذیرش نبود. لذا آنها با حمایت از گروه‌های جهادی و ارسال سلاح و مهمات برای مجاهدین و تجهیز و آموزش دسته های چریکی و پارتیزانی به مقابله با آن پرداختند و در جهت براندازی حکومت کمونیستی تلاش نمودند.

ب: خروج ارتش شوروی از افغانستان و به دنبال آن فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی باعث شد که رژیم کابل تنها حامی خارجی خود را از دست بدهد. و با روی کار آمدن بورس یلتسین در روسیه، مسکو حمایت مالی و نظامی خود از رژیم کابل را به شدت کاهش داد و بیش از پیش به تضعیف پایه های لرزان حکومت کمونیستها و سقوط حکومت کمونیستی در کابل کمک نمود.

سوال پنجم: دولت کمونیستی در سالهای پایانی حیات خود بحث مصالحه‏ی ملی را مطرح کرد، اصولا چه عواملی باعث شد که این پروسه با شکست مواجه شود؟ 

ج: سه عامل اساسی باعث شد که طرح مصالحه ملی داکتر نجیب با شکست مواجه شود.

الف: جدی گرفته نشدن این طرح از سوی مجاهدین، گروه‌های جهادی طرح آشتی ملی داکتر نجیب را جدی نگرفتند و به صداقت حکومت شک داشتند و با آن به دیده تردید می‌نگریستند و آن را تلاش حکومت برای بقای خود می‌پنداشتند لذا به آن توجه ننمودند. از سوی دیگر با خروج نیروهای مسلح شوروی از افغانستان مجاهدین خود را در آستانه پیروزی می‌دانستند لذا هرنوع آشتی با حکومت کمونیستی و مشارکت در قدرت با آنها را خیانت به خون شهدا و آرمان جهاد می‌پنداشتند لذا با آن به مخالفت برخاستند.

ب: اختلافات درونی حزب وطن، بسیاری از رهبران حزب وطن از داخل رژیم کابل نیز با طرح آشتی ملی مطرح شده از سوی داکتر نجیب موافق نبوند. لذا دکتر نجیب هم نتوانست با جدیت این طرح را دنبال نماید.

ج: مداخلات امریکا و پاکستان، ایالات متحده امریکا و پاکستان هم خواهان سقوط رژیم کابل بودند و بر سرنگونی رژیم کابل تأکید می‌کردند و مجاهدین را برای اینکار تشویق می‌نمودند. این عوامل باعث شد که طرح آشتی ملی داکتر نجیب به نتیجه نرسد و عقیم بماند.