پایگاه دینی،سياسي و اجتماعي آريانا

جناب آقاي سجادي با عرض تبريك انتخاب مجدد شما به نمايندگي مردم غزني در پارلمان و تشكر از اينكه وقت خود را در اختيار (پایگاه دینی،سياسي و اجتماعي آريانا) قرار داديد، بفرماييد كه ارزيابي شما از نحوه برگزاري دومين دوره پارلماني افغانستان چيست؟

انتخابات دومين دوره پارلمان كشور عليرغم برخي از چالش هاي موجود در مقايسه با دو انتخابات قبلي از نقاط مثبت و قابل دفاعي برخوردار بود. به باور اكثر كارشناسان مسايل افغانستان  ميزان تقلب و مشكلات تخنيكي در اين انتخابات نسبت به انتخابات دوره اول و نيز انتخابات رياست جمهوري به ميزان قابل توجهي كمتر بوده است. البته نبود امنيت لازم در برخي از ساحات و بخصوص ولايات جنوب كشور چالش بزرگ بر سر راه انتخابات بود كه ميزا ن مشاركت مردم را به شدت كاهش مي داد. اما در ساحاتي كه امنيت نسبي وجود داشته است مشاركت مردم حدود چهل فيصد بوده و نيز نحوه برگزاري انتخابات از شفافيت نسبي برخوردار بوده است. البته مقصود از شفافيت نسبي برگزاري انتخابات كاملا سالم و بدور از تقلب نيست بلكه با توجه به وضعيت كشور و در مقايسه با انتخابات گذشته مي توان اين سخن را مطرح نمود.

عملكرد كمسيون مستقل انتخابات در اين مرحله و نحوه برخورد آن كمسيون، با تخلفات صورت گرفته چگونه بود؟

برخورد كميسيون در باره جلوگيري از تقلبات تا اندازه اي جدي و موثر بوده است. با قطع نظر از برخي شايعات و برداشت هاي سياسي برخي از حلقات در مجموع عليرغم فشارهايي كه متوجه كميسيون بود،‌ مسولان كميسيون بر اساس مكلفيت حقوقي خويش تلاش نمودند تا به دور از فشارها تصميم گيري نمايند و ارداه جدي براي جلوگيري از تقلب و جود داشت. حتي كميسون برخي از مكانيزم هاي خاصي را براي جلوگيري از تقلب طراحي كرده بودند كه غير از خود مسولين رده بالاي كميسيون افراد ديگر بخصوص كانديداها از آن مطلع نبودند. جلوگير جدي از شمارش آراي تقلبي يكي از كاركردهاي سازنده و مثبت كمسيون بود. در اين راستا كمسيون تحت فشارهاي جدي قرار داشت اما از حق نگذريم مسولانه و تاريخي عمل كردند. بگذريم از اينكه ناراضيان و نيز معترضين همواره تلاش مي كند تا تمامي دستاورده اي كميسيون را زير سوال ببرنند. اما اگر از حق نگذريم  اراده جدي كميسيون براي برگزاري انتخابات سالم و شفاف و نيز جلوگير عملي از شمارش آراي تقلبي نشان داد كه آنان جدي عمل نمودند. البته  ناگفته نماند كه در اين ميان ممكن است برخي از بده بستان ها حتي از سوي برخي از مسولين كميسيون صورت گرفته باشد و حقوق برخي از افراد ضايع شده باشد و يا براي برخي به ناحق از سمت نمايندگي برخوردار شده باشد. اما بايد عادلانه و منصفانه قضاوت كنيم و به دليل برخي از مشكلات و نواقص همه دستاوردهاي كميسيون را نبايد ناديده بگيريم.

با توجه به چالشهاي موجود در افغانستان، عملكرد پارلمان اول را چگونه ارزيابي مي‌نماييد؟

پارلمان اول عليرغم كمبود دانش حقوقي،‌ نبود تجربه كافي و تنوع بيش از حد سلايق سياسي، در بخش قانونگذاري كارنامه قابل دفاع داشته است. در اين دوره بيش از يكصد وبيست قانون و فرمان تقنيني به تصويب رسيد كه واقعا در مقايسه با ديگر كشورها يك كميت بالا و قابل توجه است. از نظر نمايندگي از مردم و نظارت بر حكومت كارنامه پارلمان گذشته زياد قابل دفاع به نظر نمي رسد. زيرا د رايجاد حكومت داري خوب، ‌مبارزه با فساد و در مجموع پاسخگو ساختن حكومت زياد موفق نبوده است. از سوي ديگر در تأمين خواستهاي مردم نيز ناكام بوده .يكي از دلايل ناكامي مساعد نبودن وضعيت امنيتي كشور است. در اين راستا هم پارلمان، هم حكومت و هم جامععه جهاني و ناتو نتوانسته اند مهم ترين خواست مردم ما را كه همانا ايجاد امنيت و ايجاد حكومت كارآمد و پاسخگو است برآورده سازند.

علت تأخير در آغاز بكار و گشايش رسمي پارلمان جديد(دوم)  چه مي‌تواند باشد؟

علت تاخير در افتتاح و گشايش رسمي شوراي ملي افغانستان و شروع بكار مجلس جديد را از دو منظر بايد تحليل كرد. با نگاه بدبينانه گفته ميشود حكومت و يا برخي از حلقات نزديگ به رييس جمهور از نتيجه انتخابات ناراضي اند و از اين روي براي ابطال انتخابات و يا حداقل جابجايي برخي از عناصر و حذف برخي از افراد تلاش مي كنند و از اين روي مي خواهند در يك فرصت زماني طولاني و مناسب و با طولاني ساختن و خسته ساختن ديگران در نهايت زمينه اي لازم براي تحقق هدف فوق فراهم آيد. اما اگر بخواهيم با رويكرد مثبت تحليل كينم به اين نكته بايد تاكيد نمايييم كه معمولا اجلاس دوم سالانه مجلس شوراي ملي افغانستان در اول برج دلو(بهمن) همه ساله شروع  مي شود. براي رييس جمهور هم برنامه افتتاح آغاز بكار شوراي ملي همان اول دلو اعلام گرديد است. از سوي ديگر بر اساس قانون مجلس افتتاحيه با اشتراك اعضاي هردو مجلس نمايندگان و سنا تشكيل مي گردد. در حال حاضر دو سوم از اعضاي سنا در تعطيلات زمستاني به سر مي برند و يك سوم انتصابي شان دوره قانوني شان به اتمام رسيده است و بايد رييس جمهور افراد جديد را جايگزين نمايد كه اين خود يك پروسه زمان‌بر و طولاني است و نياز به زمان دارد از اين روي حكومت و رييس جمهور براي حل اين مشكل هم نياز به زمان دارد و لذا آغاز بكار پارلمان جديد موكول به حل اين مشكل نيز گرديده است.

 با توجه به قانون اساسي كشور، آيا مداخله دادستاني(ثارنوالي) در انتخابات پارلماني و تشكيل دادگاه ويژه رسيدگي به شكايات انتخاباتي وجاهت قانوني دارد؟

 ماجراي انتخابات و منازعاتي كه بر سر نتايج انتخابات ايجاد شد،‌ عمدتا منازعه سياسي است تا حقوقي. از نظر حقوقي و براساس ماده 58 قانون انتخابات اعلام نتايج نهايي از وظايف انحصاري كميسيون انتخابات است و پس از اعلام نتايج از سوي اين كميسيون نتيجه غير قابل تغيير تلقي مي گردد. بنا براين نه لوي ثارانوالي و نه هيج نهاد ديگر ي صلاحيت ابطال يا تصميم گيري در مورد نتيجه انتخابات را ندارد. از نظر حقوقي هيج نهاد به شممول دادگاه ويژه نمي تواند انتخابات را ابطال نمايد و در قانون هم چنين چيزي پيش بيني نشده است. در نهايت بر اساس قانون اساسي افغانستان براي رسيدگي به جرايم مقامات دولتي دادگاه خاص تشكيل مي گردد. اگر منظور از ايجاد اين دادگاه رسيدگي به اتهاماتي باشد كه متوجه مقامات دولتي است از نظر حقوقي موجه مي باشد اما اگر منظوري رسيدگي در مورد نتيجه انتخابات باشد هيچگونه مبناي حقوقي ندارد.

دلايل عدم استقبال مردم از انتخابات و مشاركت حد اقلي مردم در انتخابات رياست جمهوري و پارلماني را در چه مي‌بينيد؟

ميزان مشاركت مردم در هر كشور تابع ميزان رضايتمندي مردم از وضعيت سياسي كشور، وضعيت زندگي سياسي مردم و نوع فرهنگ سياسي جوامع مي باشد. اما در كشور ما علاوه بر فاكتورهاي مذكور يك فاكتور بسيار اساسي و تاثير گذار وجود دارد كه عبارت است از امنيت. در بخش هاي از كشور امنيت لازم وجود نداشته است. از سوي ديگر در ساحات امن ميزان مشاركت مردم بالاي چهل فيصد تا پنجا فيصد بوده است كه در مقايسه با كشورهاي ديگر زياد هم  پايين نيست.

 سر انجام كار پروژه تعمير و آسفالت سرك جاغوري - قرباغ به كجا رسيد؟

احداث و تعمير سرگ قرباغ الي جاغوري با طول هشتاد و پنج كيلومتر كه سه سال پيش به فضل خداوند مورد موافقه تيم بازسازي و لايتي آمريكا در ولايت غزني قرار گرفت، ‌در سال جاري كارش آغاز شد. اما متاسفانه بدليل مشكلات جدي امنيتي در ساحه دشت قرباغ شركت سرك سازي از ادامه كار اباء ورزيد و در نتيحه اين پروژه همچنان معطل باقي ماند. با توجه به تاثير جدي اين سرگ در وضعيت امنيتي، اقتصادي و اجتماعي مردم ولسوالي هاي قرباغ،‌ جاغوري، مالستان و اجرستان انتظار مي رود هم حكومت افغانستان و هم تيم بازسازي غزني در زمينه با جديت برخورد نمايند. ما نيز به نمايندگي از مردم اين ساحات تلاش جدي خود را همچنان كه در منظوري و اخذ بودجه براي اين پروژه داشته ايم براي تطبيق اين پروژه نيز تلاش هاي جدي را انجام خواهيم داد زيرا ساخت اين سرك يكي از آرزوهاي بزرگ و خواست اساسي مردم ماست.

مدتي است كه دولت افغانستان شعار صلح با طالبان را سر مي‌دهد و كمسيوني را هم مأمور اين كار نموده است با توجه به پاكستاني بودن ريشه طالبان، آيا پيشرفت روند صلح بدون جلب رضايت و همكاري صادقانه پاكستان امكان پذير خواهد بود؟

 صلح يك ضرورت است و براي تامين آن بايد از ابزارهاي مختلف استفاده نماييم. اما صلح در افغانستان بدون همكاري صادقانه و جدي پاكستان دست يافتني نيست. و اين همكاري هم بدون اعمال فشار جدي از سوي آمريكا و جامعه جهاني بر پاكستان بدست نخواهد آمد. واقعيت اين است كه سياست دوگانه غرب و پاكستان يكي از عوامل ناكامي مبارزه با تروريزم محسوب مي گردد. تا زماني كه سياست دو گانه به سياست همراهي صادقانه تبديل نگردد امكان دستيابي به صلح در افغانستان دشوار خواهد بود. سخن سياستمداران پاكستاني را به خاطر داريم كه گفتند پاكستان بخشي از راه حل معضل افغانستان است. اين سخن روي ديگرش اين است كه بدون همكاري صادقانه پاكستان تأمين صلح و امنيت در افغانستان دشوار است. طالبان، گروه حقاني و بخشي از القاعده امروزه در وزيرستان سكني گزيده اند و حامياني نيز از نظر سياسي و نظامي در ميان دستگاه استخباراتي پاكستان،‌ اردو و سياستمداران اين كشور دارند. پس راه حل افغانستان در كوتاه مدت افزايش فشارهاي ديپلماتيك و نظامي بر دولتمردان پاكستان و حاميان شورشيان و انتحاركنندگان در داخل پاكستان مي باشد.